Perforacije korena su svakodnevna komplikacija sa kojom se endodontska praksa susreće. Zahvaljujući savremenim silikatnim cementima, prognoza za saniranje porforacija je dobra, ali pitanje na koji način optimalno obnoviti zub sa perforacijom ostaje bez odgovora.

Izveštaj o slučaju iz prakse

Pacijent muškog pola je posetio hitnu službu tokom vikenda zbog bolova u zubu 27. Tokom pulpektomije, lekar je primetio da postoji jako krvarenje iz jednog od kanala i nakon ukazane pomoći, zatražio je od pacijenta da se konsultuje sa stomatologom u ponedeljak radi praćenja. Porodični stomatolog je nakon rendgenskog pregleda dijagnostikovao perforaciju korena i uputio pacijenta u našu ordinaciju.

Izveštaj o slučaju iz prakseNapravio sam CT snimak (sl.1 i sl.2) da bih bolje procenio opseg perforacije i zub je tretiran istog dana.

Sl. 1: CBCT zuba 27

Sl. 2: CBCT zuba 27

Zbog rotacije zuba, lokacija palatinalnog kanala bila je mnogo distalnije nego što se očekivalo. Perforacija je zatvorena cementom od silicijum dioksida (slika3) i perforirani kanal je ispre-parisan do širine 30.04. Kanali su isprani sa NaOCL i privre-meno zatvoreni. (sl. 4 i sl. 5 ).

Sl. 3: Perforacija je zatvorena silikatnim cementom

Sl. 4: Kavitet je bio privreme-no zatvoren higroskopnim privremenim materijalom i prekriven plavim tečnim kompozitom

U drugoj poseti, uklonjen je višak stvrdnutog silikatnog cementa (sl.6 isl.7), a dentin je tretiran G-Premio Bond-om pre dezinfekcije NaOCl u skladu sa “Neposrednim endodontskim zaptivanjem (IES)” protokol 1, koji je sličan IDS protokolu (slika 8). Ovaj univerzalni adheziv treba osu-šiti pod jakim pritiskom vazduha. Idealan je za duboke endodontske šupljine gde se sušenjem sprečava nakuplja-nje adheziva na podu šupljine.

Sl. 5: Rendgenski snimak zatvorene perforacije nakon prvog tretmana

Sl. 6: Potpuno postavljen silikatni cement

Sl. 7: Uklonjen višak silikatnog cementa

Sl. 8: Dentin i cement zapečaćeni G-Premio BOND-om

Kanal napuniti (sl. 9 i sl. 10) što je dublje moguće kako bi se dobila veća površina za adheziju u pratećem post-endodontskom zatvaranju, što podrazumeva i pes-karanje sa AL2O3 (slika 11). Nakon toga, po protokolu sledi zatvaranje praznina sa everX Flow (Bulk shade). Proizvod vrlo dobro teče bez mehurića u duboke kanalne prostore i omogućava punjenje sitnih kanalića korena materijalom ojačanim staklenim vlaknima (FRC). U ovom slučaju, ko-rišćena je tehnika sa viskoznijim everX Posterio-om.

Sl. 9: Gutaperke u kanalima

Sl. 10: Rendgen sa gutaperkama radi provere radne dužine

everX Flow (Bulk shade) i everX Posterior omogućavaju da područje perforacije bude potpuno obuhvaćeno i dodatno stabilizovano na način koji ne bi bio moguć koristeći kočiće od staklenih vlakana. Zbog bulk svojstava i brojnih malih staklenih vlakana, pri polimerizaciji je potrebno svetlost usmeriti duboko u kavitet. Da bi se osigurala estetika na visokom nivou, sloj everX Flow u nijansi Dentin postavljen je preko sloja everX Posterior (sl.12 i 13). Upotreba Essentia Masking Liner-a (slika 14) daje dodatnu sigurnost za postizanje vrhunskih rezultata.

Sl. 11: Peskarenje pre zatvaranja sa everX Flow kompozitom

Sl. 12: everX Posterior

Sl. 13: everX Flow, Dentinska nijansa

Sl. 14: Essentia Masking Lajner

Kruna je restaurirana koristeći Essentia Univerzal (sl 15). Za oblikovanje anatomske morfologije koristio sam GC Gradia četkice u kombinaciji sa GC Modeling Liquid-om (sl.16 i sl.17). Različiti slojevi materijala jasno se uočavaju na radiografiji (slika 18).

Sl. 15: Restauracija pomoću Essentia Universal kompozita

Sl. 16: Oblikovanje i modeliranje sa GC Gradia četkicom

Sl. 17: Kontrola okluzije

Sl. 18: Završna rendgenska kontrola

Diskusija

FRC kompozit je otporniji na lom od konvencionalnog kompozita, zbog istovremenog delovanja nekoliko zaštitnih mehanizama, poput defleksije pukotina. Ovaj kompozit stabilizuje perforirani zub na način koji ne bi bio moguć sa kočićem od staklenih vlakana. Čitava šupljina pulpe ojačana je ovim materijalom koji sprečava pukotine. Fizička svojstva everX Flow su povoljna u post-endodontskom zatvaranju perforacije.

Autor: Georg Benjamin

Georg Benjamin je studirao na Univerzitetu Wurzburg (Nemačka) i na Univerzetu Umea (Švedska) od 2005 do 2010. Bio je asistent stomatologije u Brieselang 2011 i 2012. Nakon toga, 2013. godine je počeo sa radom kao stomatolog na “Endo Berlin Sud”. Njegov rad je fokusiran na endodonciju. Od 2015. godine je suosnivač stomatološkog bloga www.saurezaehne. de , digitalne zbirke praktičnih slučajeva i stomatoloških tema, kako bi razmenio iskustva sa istomišljenicima. Na IDS 2019 započeo je međunarodni klinički stomatološki podkast “Dental Bonding”.